Kyanit i Cyjanit

Kyanit jest kamieniem szlachetnym, odkrytym w połowie XIX wieku, więc stosunkowo młodym. Kyanit lub Kianit (również Cyjanit, Dysten) to minerał wyjątkowy, bo cechuje go szeroki zakres twardości w tym samym krysztale (od 4,5 do 7 w skali Mohsa). Taka cecha nosi nazwę anizotropii twardości, różnica w twardości jest łatwa do oceny nawet bez urządzeń pomiarowych. Jego nazwa pochodzi od greckiego „kyanos” czyli niebieski. Kiedyś powszechnie nazywany Dysten (ang.Disthene) co znaczyło dwie mocne strony.

Kyanit Cyjanit

Kyanit jest polimorficznym (wielopostaciowym) minerałem, chemicznie krzemianem glinu i ma jasnoniebieską, niebieską, szarawą lub zielonkawą barwę. Występuje w skałach metamorficznych i przybiera postać słupkową, listewkową i skupień wrosłych, często towarzyszy mu granat, kwarc, staurolit czy mika. Ukazuje się jako długie, prążkowane ostre kryształy, które mogą być przezroczyste lub półprzezroczyste z perłowym połyskiem. Kyanit charakteryzuje rysa biała, gęstość 3,55-3,66 g/cm³ i zjawisko pleochroizmu (wielobarwność). Najbardziej atrakcyjne i cenione w jubilerstwie są niebieskie i niebiesko-zielone odmiany, które przypominają nieco szafiry.  Całkiem niedawno odkryto kyanit w kolorze pomarańczowym, który pochodzi z Tanzanii, a swój oryginalny kolor zawdzięcza domieszkom manganu.

Właściwości kyanitu

Ciekawostką jest, że kyanit w przeciwieństwie do innych minerałów może się znacznie rozszerzyć po podgrzaniu (nawet dwukrotnie) – ta cecha jest wykorzystywana w niektórych gałęziach przemysłu.  Kyanit ma duże znaczenie w produkcji, jest używany do wytwarzania szerokiej gamy produktów m.in.

  • w motoryzacji do wytwarzania klocków hamulcowych i okładzin sprzęgła, świec zapłonowych (jest to związane z właściwościami cieplnymi kyanitu, który utrzymuje dużą wytrzymałość w bardzo wysokich temperaturach)
  • w budownictwie do produkcji materiałów ogniotrwałych (cegły, zaprawy, meble do pieców stosowanych w piecach wysokotemperaturowych, formy do odlewania metalu)
  • do wytwarzania tarcz szlifierskich i tnących
  • w produkcji porcelany łazienkowej (zlewy, armatura) i ceramiki użytkowej
  • Cyjanit

Kyanit nowy kamień szlachetny w biżuterii

Kyanit jako stosunkowo nowo odkryty kamień nie zagościł jeszcze szeroko na rynku biżuteryjnym. Jest kamieniem właściwie nieistniejącym w biżuterii wiodących marek jubilerskich. Coraz częściej jednak kyanit pojawia się w sklepach oferujących minerały i na giełdach, a twórcy – rękodzielnicy chętnie sięgają po ten szafirowo-jedwabisty klejnot.

Z powodu wspomnianych dwóch różnych twardości w jednym krysztale, kyanit jest trudnym kamieniem do obróbki i potrzebuje doświadczonego szlifierza. Ponieważ kyanit występuje w postacie cienkich blaszek najczęściej można go spotkać jako płaskie kaboszony, nieregularne podłużne formy, które idealnie nadają się do oprawy w metale, a także koraliki kulki – gładkie, rzadziej fasetowane. Niebieski kolor Kyanitu, jego jeansowy odcień, często przypominający atramentowe nacieki przepięknie harmonizuje się ze srebrem, stąd częste jego oprawianie w delikatnych pierścionkach lub kolczykach. Cudownie wygląda też w technice oplotu drutem wire wrapping.

Kyanit nazywany jest kamieniem dyplomacji, polecany jako przynoszący korzyści w komunikacji biznesowej i negocjacjach handlowych. Według osób zajmujących się litoterapią jest również jednym ze słynnych minerałów (obok cytrynu), które nie gromadzą ani nie zatrzymują negatywnej energii, zatem nie wymaga oczyszczania.

Kyanit

Kyanit / Cyjanit – różne kształty

Występowanie na świecie

Kyanit występuje w Indiach, Birmie, Szwajcarii, USA i Brazylii, Rosji, RPA. W Polsce znajduje się kyanit w Sudetach, w Górach Sowich.

Pielęgnacja kyanitu

Kyanit jest bardzo kruchym kamieniem, należy obchodzić się z nim ostrożnie. Można przemywać w zimnej wodzie.

kamienie Kyanit

Dla kogo Kyanit?

W astrologii kyanit poleca się osobom urodzonym pod znakiem Barana, Byka i Wagi.

Kyanit bizuteria

Biżuteria z kyanitem / Autorka: KoralowoKamykowo

 

Przyjemnej lektury,

Ania / Royal-Stone